Russian |  English |  Türkçe için tıklayınız   
Rusya Federasyonu
Türkiye Büyükelçiliği
BÜYÜKELÇILIK
Adres: Andrey Karlov sokağı, No 5, 06692, Çankaya (P.K. 35 Kavaklıdere), Ankara Türkiye
Tel.: +90-312-439-21-83
Faks: +90-312-438-39-52, 442-90-20
E-mail: rus-ankara@yandex.ru
konsolosluk konuları için: ankarakons@yandex.ru
basın konuları için: press-ankara@mail.ru
BÜYÜKELÇILIĞIMIZIN HABERLERI

Kırımda’ki Kırım Tatar Kültür Mirası Hakkında

Türkiye’deki bazı Kırım Tatar temsilcileri tarafından dile getirilen Rusya Federasyonu’na bağlı Kırım Cumhuriyeti’ndeki Türk-İslam kültürel ve tarihi mirasının kaderine ilişkin endişeler hakkında aşağıdaki açıklamayı yapmak isteriz.

Kırım Cumhuriyeti hükümeti, devletimizin çeşitli halklarına ve tarihi dönemlerine ait müze teşhir ürünlerini ve kültürel miras nesnelerini korumak, incelemek ve çoğaltmak için sistemli bir çalışma yürütmektedir.

Kırım Cumhuriyeti’ndeki en önemli Türk-İslam mimarisi örneği, eşsiz bir tarihi ve mimari anıt olan ‘Bahçesaray Han Sarayı’ Kırım Tatarları Tarih ve Kültür Müzesi’ni de bünyesinde barındıran ‘Bahçesaray Tarih, Kültür ve Arkeoloji Müzesi ve Parkı’dır.

Bu kompleksi ziyaret edenler, Büyük Han Camii ve Küçük Han Camii olmak üzere iki camii, iki türbeli Han Mezarlığı’nı, Sarıgüzel Hamamı gibi tarihi yapıları, Divan Salonu, Harem gibi resmi hizmete mahsus bölümleri, Altın Çeşme ve Gözyaşı Çeşmesi’nin bulunduğu çeşme avlusunu, günümüzde Kırım Tatarlarının günlük yaşamlarına ait etnografik eserlerin sergilendiği sergi salonlarına dönüştürülen Enderun odalarını ve Mutfak avlusunu görebilirler.

2013 yılına kadar tesisin finansmanı, Ukrayna devlet bütçesi ve Özerk Kırım Cumhuriyeti’nin bütçesi tarafından gerçekleştirildi. Yürütülen onarım-restorasyon ve acil durum tedbir çalışmaları, sadece Han Sarayı’ndaki yapıların sergi çalışmaları için uygun bir durumda idame ettirilmesine yönelik ve dış yüzeylerde yapılmış olup, taşıyıcı yapılar ve inşaat elemanları, çatı, duvarlar, vb. bu çalışmalara dahil edilmemiştir. 2013 yılında tesis, Ukrayna devletinin sübvansiyonlarından mahrum bırakılmış ve sadece kendi gelirleriyle finanse edilmeye başladı. Onarım-restorasyon çalışmaları da tamamen sonlandırılmıştır.

2014 yılında Kırım’ın Rusya Federasyonu topraklarına geri dönmesinin ardından tesisin finansmanı, çalışanların maaş ödemeleri, hizmet bedellerinin ödemeleri ve güvenlik hizmetlerinin ödemeleri de dahil olmak üzere devlet bütçesinden karşılanmaktadır. 2015 yılından itibaren Ana Bölümün ve Büyük Han Camii’nin onarım-restorasyon çalışmaları ile proje ve bütçe belgelerinin hazırlanması için bilimsel araştırma çalışmaları ve mühendislik etütleri başlatılmıştır. Tüm çalışmalar, Rusya Federasyonu’nun kültürel mirasın korunmasına ilişkin yürürlükteki mevzuatın gerekliliklerine uygun olarak yapılmaktadır.

Ocak 2018’de hükümet temsilcileri ile Kırım Tatar ihtiyar heyeti de dahil sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri restorasyon çalışmalarıyla ilgili incelemelerde bulunmuştur. Restore edilen yapılardaki incelemeler sırasında yüklenici şirketin temsilcileri katılımcıların tüm sorularını yanıtlamıştır.

Bahçesaray Müze ve Parkı, Kırım Tatarlarıyla ilgili bir bilimsel araştırmalar merkezi statüsü kazanmak amacıyla günümüzde faaliyetlerinin kapsamını genişletmeye devam etmektedir. Bahçesaray’ın tarihi ‘Salacık’ ilçesindeki eski eserler temelinde yeni müze tesisleri kurulması, Eskiyurt’ta (Azize) anma merkezi kurulması, gibi konularda fizibilite çalışması yapılmaktadır.

Kırım Tatar kültürel ve tarihi mirasının incelenmesi ve korunması alanındaki önde gelen diğer müze kuruluşları, Kırım Etnografya Müzesi, Kırım Tatar Kültürel ve Tarihi Miras Müzesi ile Tavrida Merkez Müzesi’dir.

2014 yılında finansmanı Kırım Cumhuriyeti bütçesinden karşılanmak üzere müze koleksiyonları zenginleştirmeye yönelik aktif bir çalışma başlatılmıştır. 2015 yılında 56, 2016 yılında 144 ve 2017 yılında 146 parça elde edilmiştir. Bunların büyük bölümü, Kırım Etnografya Müzesi, Kırım Tatar Kültürel ve Tarihi Miras Müzesi’nin envanterine dahil edilmiştir.

Kırım Tatar Kültürel ve Tarihi Miras Müzesi’nin envanterinde yaklaşık 10 bin parça yer almaktadır. Bunların arasında 18.-19. yüzyıla ait değerli dekoratif-uygulamalı sanatlar koleksiyonları, 20.-21. yüzyıla ait güzel sanatlar çalışmaları, madeni paralar, nadide kartpostallar, dini kitaplar, arkeolojik ve etnografik koleksiyonlar, fotoğraflar ve belgeler bulunmaktadır.

Kırım Etnografya Müzesi de, 19.-20. yüzyılda yaşayan Kırım Tatarlarına ait maddi ve manevi kültür eserlerinin bir koleksiyonunu oluşturmaya yönelik aktif bir çalışma yürütüyor. Üstelik 2014 yılına kadar koleksiyon, sadece bağışlar ve bütçe dışı finansman kaynaklarıyla oluşturuldu. 2015 yılından itibaren kurum, müze koleksiyonlarının ikmal çalışmalarını Kırım Cumhuriyeti bütçesinden gerçekleştiriyor.

Yukarıda sunulan olgulardan görüleceği üzere, internet ortamında dolaşan ‘Kırım’da Kırım Tatar kültürünün yok edildiğine’ dair söylentiler, gelişmelerin gerçek yüzünü çarpıtma girişiminden ibarettir. Rusya hükümetinin Kırım Tatarlarının tarihi ve kültürel miras eserlerinin, Kırım Tatarlarının maddi ve manevi kültür unsurlarının sadece korunması için değil, aynı zamanda çoğaltılması için gereken tüm çabayı gösterdiği de bir gerçektir.

Bunun yanında, ‘Kırım’ın tarihi ve kültürel mirasının yağmalandığına’ dair ortaya atılan spekülasyonlar daha çok hayal ürünü olma özelliğine sahiptir.

Kitle kültürü seviyesini yükseltme ve Rusya Federasyonu’nun müzeleri arasında sergi değişimleri uygulamasının genişlemesi amacıyla, 2017 yılında Kırım müzelerinin koleksiyonundan 884 parça geçici olarak ülkemizin diğer bölgelerindeki kültür kuruluşlarında sergilendi ve bu parçalar Kırım Cumhuriyeti topraklarına geri döndürüldü. Kırım koleksiyonlarından 123 parça, restorasyon çalışmalarının yapılması için Rusya’nın önde gelen bilimsel restorasyon merkezlerine gönderildi.

‘Ayvazovskiy Müzesi’ndeki eşsiz tuval bezlerinin ve İskit hazinesinden nadide parçaların Moskova’ya götürüldüğüne’ dair spekülasyonlarla ilgili olarak, 2017 yılında müzeler arası anlaşmalara uygun olarak İ. K. Ayvazovskiy Feodosiya Resim Galerisi’nin müze koleksiyonundan 72 eser Kırım Cumhuriyeti sınırları dışında sergilenmiş olup bu eserlerin iadesi zamanında ve eksiksiz olarak gerçekleştirilmiştir. ‘Napoli İskiti’ Tarih ve Arkeoloji Müzesi ve Parkı’ndaki eserler, Kırım sınırları dışına hiçbir zaman çıkarılmamıştır.

Rambler's Top100