11.03.04. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Başdanışmanı Sergey V.Yastrjembskiy’in Hürriyet gazetesine verdiği özel demeci: Çeçen terörü artık iç meselemiz değil

Nerdun Hacıoğlu

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Yardımcısı Sergey Yastrejemski, Hürriyet'e konuştu. Putin'in çevresindeki en etkin bürokratlardan biri olarak bilinen ve 2003 sonunda Moskova'da düzenlediği basın toplantısında ‘‘İşte uluslararası teröristlerin kimlikleri’’ diyerek Çeçenistan'da ölen üç Türk vatandaşının pasaportunu sallayan Yastrejemski, ‘‘Çeçenistan'daki terör artık Rusya'nın iç meselesi değil. Uluslararası bir terör sorunu’’ dedi.

Yastrejemski, ‘‘İki ülke venlik birimleri terör konusunda daha yakın işbirliği yaparsa Rusya ile Türkiye siyasi yönetimleri arasında da çok daha olumlu hava oluşur’’ dedi. Yastrejemski Hürriyet’in sorularını yanıtladı.

Türk kamuoyu sizi, elinde iki Türk pasaportunu kızgınlıkla sallarken tanıdı. Bun durum nedir?

- Eğer kızgın olduğumuzu söylersek, bu kötü diplomat olduğumuz anlamına gelir. Pasaport sergileyerek bir gerçeği göstermeye çalıştık. Çeçenistan'da uluslararası teröristlerin ve paramiliter oluşumların bulunduğu gerçeğini göstermeye çalıştık.

Orada sadece Türkiye kökenli teröristler mi var?

- Hayır orada sadece Türkler yok, birçok ülkeden terörist faliyet gösteriyor. Geçen n bir İngiliz, bir de Cezayirli terörist ölü ele geçirildi.

Rusya bu meseleye nasıl bakıyor?

- Bakın sorun burada. Çeçenistan'daki terör artık Rusya'nın iç meselesi değil. Uluslararası bir terör sorunu.

Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah l'ün Moskova ziyareti sırasında, kendisine bir terörist listesi verildiği açıklanmıştı. Sizin ziyaretiniz sırasında bu liste konusunda somut gelişmeler de ele alınacak mı?

- Siz beni somut konulara çekmek istiyorsunuz. Bizim elçi, sözünü ettiğimiz Türk pasaportları kopyalarını Türk tarafına iletti. Ben bu pasaportların Türk vatandaşlarına ait olduğunu kesin olarak söylemiyorum. Ancak mahreç olarak bunlar Türk belgesi. Hatta bu fotokopiler şimdi benim de yanımda bulunuyor.

Yani Kremlin direkt olarak bu konunun içinde mi?

- Bu konu tam olarak Kremlin Sarayı çalışma alanına girmiyor. Bu meseleler, iki ülke venlik servisleri arasında kurulacak temasla çözüme kavuşturulmalı. Bizim amacımız, Rusya'nın terör konusuna verdiği önemi tüm cidiyetiyle sergilemektir. Teröre karşı uluslararası işbirliği yapılsın diyorsak, bunu pratik davranışlarla kanıtlamalyız.

Beş-altı yıl önce MİT Müsteşarı Moskova'yı ziyaret etmişti. Peki karşılık olarak Rus venlik Servisi başkanı Türkiye'ye hiç geldi mi?

- Ben hatırlamıyorum. Üstelik bu da önemli değil. Üst düzey temas yapılması önemli değil. Önemli olan devamlı çalışan bir kanalın bulunmasıdır.

rcistan'ın Pankisi vadisindeki teröristlerin varlığı konusu ne oldu? Rusya ile ABD arasında burada ortak bir çalışma var mı?

- Pankisi meselesi artık dünkü nün sorunu. rcistan'ın eski yöneticisi Eduard Şevardnadze döneminde izlenen kararsız politika orada sorunlar yarattı. Eskiden orada terörist kampları kuruluyordu. Teröristler kışı geçiriyordu ve ardından Rusya topraklarına çıkışlar gerçekleştiriliyordu. Kaçırılan işadamları orada bulunuyordu. Son olarak İspanyol işadamı kaçırılmıştı. Şimdi tatmin edici bir ortam var.

ABD'deki 11 Eylül olayları Rusya'nın teröre karşı mücadelesinde yararlı oldu mu?

- Evet. Bize yardımcı oldu. ABD, 200 yıllık tarihinde ilk defa terörden korunamıyacağını anladı.

Boris Yeltsin Rusya'sında Kremlin Basın sözcüsü olarak adını duyurmaya başlayan Sergey Yastrejemski’nin yıldızı Vladimir Putin ile parladı. Yastrejemski, Putin'in yardımcısı ve venlikten sorumlu danışmanı görevini yürütüyor. Sergey Yastrejemski, Ertuğrul Özkök ve Nerdun Hacıoğlu ile Ankara Rus Büyükelçiliğinde görüştü. Yastrejemski, Moskova’da düzenlediği basın toplantısında gösterdiği pasaportların Türk teröristlere ait olduğunu iddia etmişti .

Putin’e rakip çıkmıyorsa bu onun kabahati değil

Rusya'daki modele ‘‘Yönetilen Demokrasi’’ deniyor. Yakında, 14 Mart tarihinde yapılacak Devlet Başkanlığı seçimlerinde Vladimir Putin karşısında ciddi tek bir aday bile yok. Bu bahsedilen ‘‘Yönetilen Demokrasi’’ modelinin bir sonucu mu?

- Sizin bahsettiğiniz tarif Putin tarafından ortaya atılmadı. Bunu başkaları uydurdu. Yönetilmeyen demokrasi zaten olamaz. O kaosa dönüşür. Putin'in karşısında kayda değer aday çıkmıyorsa, bu Putin'in sorunu değil, çlü aday çıkartamayan başka toplum örtlerinin sorunu. Bir sonraki 2008 Rusya Devlet Başkanı seçimlerine hazırlık yapsın, çlü aday çıkarsınlar.

Rusya’da yüzlerce terör olayını önledik

Moskova'da son zamanda art arda terör eylemleri düzenleniyor. Acaba Rus venlik servisleri çalışmalarında bir eksiklik, yetersizlik olmuş olamaz mı?

- Önce size şu tespiti yapmak isterim. Dünyanın hiçbir ülkenin venlik servisi teröre karşı yüzde yüz önlemler aldım diyemez. Bu Rusya, ABD ve Türkiye için de geçerli.

Bunu şundan soruyorum. SSCB döneminde KGB vardı. Acaba KGB dağıldıktan sonra istihbaratın etkisi azaldı mı?

- Şimdiki Rusya açık bir ülke. nümüzde Rusya genelini bir tarafa, Moskova bile yüzde yüz denetim altına alınamaz. Tabi şu da bir gerçek. Terör eylemi düzenlendiğinde büyük yankı uyandırıyor, ancak önlenenleri kimse dikkate almıyor. Ben son bir yıl Rusya'da önüne geçilen terör eylemleri listesini gördüm. İmanın sayısı yüzlerce.