Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sn. A.l’ün Rusya’ya yapacağı ziyaret ile ilgili olarak Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü A.V.Yakovenko’nun Novosti Haber Ajansına verdiği mülakat

Soru:23 ile 26 Şubat 2004 tarihleri arasında yapılacak Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sn. A.l’ün Rusya’ya ziyaretiyle ilgili olarak bunkü Rus-Türk ilşkilerinin durumunu nasıl değerlendirebilirsiniz?

Yanıt:Türkiye, Rusya’nın dış politika önceliklerinde önemli yer almaktadır. Rus-Türk ilişkileri hemen hemen tüm alanlarda dinamik olarak gelişmektedir. Şüphesiz, bu Rusya ve Türkiye’nin uzun vadeli çıkarlarınadır. 

            Son yıllarda iki ülke arasında yüksek ve üst düzeyde yapılan temaslarda Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin nitelikli olarak yeni olan çok boyutlu ortaklık seviyesine çıkarılabilmesi için birbirinin menfaatlerine saygı, karşılıklı anlayış ve pragmatizm ilkeleri esasında iki ülke arasındaki bağların geliştirilmesine yönelik çizgiyi devam ettirmek üzere değişmez niyetin mevcut olduğu defalarca teyid edilmiştir.

Soru:Rusya Dışişleri Bakanı İsi.İvanov ile A.l arasında yapılacak görüşmelerde hangi konulara ağırlık verilecek?

Yanıt:Rus Tarafı, ikili işbirliği ile ilgili ve ayrıca her iki tarafı ilgilendiren uluslararası ve bölgesel konuların geniş yelpazesi konusunda yapıcı görüşmelerin yapılmasını amaçlamaktadır.

            A.l’ün resmi iade-i ziyaret sırasında (İ.S.İvanov’un Türkiye’yi ziyareti Haziran 2004 tarihinde yapılmıştır) uluslararası terörizmle mücadelede işbirliği konularına özel bir önem verilecektir. Son zamanlarda Ankara resmi olarak Rusya’nın Çeçen sorunu konusundaki kaygılarımızı dikkate almaya hazır olduğu yönünde tavır sergilemektedir. Ayrıca yeni meydan okuma ve tehditler, organize suçlarla mücadelede işbirliğinin arttırılması için önkoşullar mevcuttur.

            Düzenlenecek görüşmelerde Avrasya’da işbirliği konusu önemli bir yer tutacaktır. Kasım 2001 tarihinde Rusya ile Türkiye arasında imzalanan Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı gereğince, toplantıları sırasında düzenli olarak Avrasya alanında ortak hareket etme, bu bölgede istikrar ve venliğin sağlanması ile ilgili konuların ele alındığı Yüksek Seviyeli Ortak Çalışma Grubu kurulmuştur.

            Kafkasya’daki durumun yanı sıra Orta Asya’daki gelişmeler üzerinde de durulacaktır. Rus Tarafı, istikrar ve venliğin pekiştirilmesi için bu bölgelerin yakın işbirliği sahasına dönüştürülmesinden yanadır.

            Balkanlar’daki durum, Kıbrıs ve Orta Doğu çözüm süreçleri, Irak ve Afganistan’daki gelişmeler gibi ncelliğini koruyan bölgesel sorunlarda Rusya ve Türkiye’nin görüş yakınlığını memnuniyetle kaydediyoruz.

            Türk Dışişleri Bakanı’nın ziyaret esnasında bölgesel düzeydeki işbirliğimizin perspektiflerinin de ele alınması bekleniyor. Bu bağlamda Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örtü’nün faaliyetlerinin hızlandırılmasına Rus Tarafınca büyük bir önem atfedilir. Biz bundan böyle Karadeniz bölgesinde çok ve iki taraflı işbirliği için elverişli koşulların oluşturulmasına ve bu örtün statüsünün ve uluslararası arenadaki rolünün pekiştirilmesine yardımcı olmaya niyetliyiz.

            Ziyaret sırasında Rusya Ulaştırma Bakanlığı ve Arşiv Kurumu’nun katılımlarıyla ikili belge ve ayrıca Dışişleri Bakanlıkları arasında 2004-2005 yılında yapılacak istişareler planın imzalanması planlanmaktadır.

            Soru : Rus – Türk ilişkilerinin ekonomik boyutu ne kadar önemli?

            Yanıt : Geçen sene Rusya ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi, 2002 yılının seviyesinden 1 milyar dolar artarak 6,5 milyar dolara ulaşmıştır. Rusya Türkiye’nin dış ticaretinde sabit olarak ikinci sırada yer almaktadır.

            Kasım 2003’te tam proje kapasitesi 16 milyar metreküp olan Mavi Akım Karadeniz gaz boru hattının tam olarak işletmeye alınmasıyla ilgili kilit noktalarında mutabakatlar sağlanmıştır. Bu hat üzerinden geçen yıl içerisinde 1,2 milyar metreküp doğal gaz sevkedilmiştir. Türkiye’ye Batı, Balkan zergahları üzerinden sevkedilen (12 milyar metreküp) doğal gaz miktarını gözönünde bulundurarak 2003 yılında Türkiye‘ye gönderilen gazın toplam hacmi 13 milyar metrekübü bulmuştur. Böylece Rusya, Türk pazarında venli adımlarla bu stratejik maddenin ana sağlayıcısı konumuna gelmektedir.

            Türk müteahhit ve inşaat şirketlerinin Rusya’da üstlendikleri iş hacmi önemli rakamlara ulaşmıştır. Son 15 yıl içerisinde gerçekleştirilmiş veya yapılmakta olan toplam 13,2 milyar dolarlık 785 adet proje vardır. Sadece 2003 yılında Rusya’da imzalanan kontratların değeri 1 milyar doları bulmaktadır. Ayrıca Rusya’daki Türk yatırımlarının rakamı 1 milyara yaklaşmıştır. Sn. A.l’ün Moskova’ya yapacağı ziyaret sayesinde ticaret ve ekonomik alanlarda ikili işbirliğinin genişlemesi açısından devreye daha girmeyen rezerv ve mümkün olan potansyellerin ortaya çıkacaktır.

Rusya ile Türkiye arasında askeri ve teknik, hava ve uzay alanlarındaki işbirliği devam etmektedir. Bilindiği üzere Eylül 2003 tarihinde Plesetsk fırlatma üssünden Bilsat-1 Türk uydusu Rus roket aracılığı ile uzaya gönderilmiştir.

            İki ülkenin sivil teşkilat ve vakıfları arasındaki temaslar yoğunlaştırılmıştır. Bunun dışında 2003 yılında Türkiye’ye tatil için gelen Rusların sayısı 1 milyonu aşmıştır.