CUMHURİYET
2 MART 2006 PERŞEMBE
HABERLER

Rusya lideri, Cumhuriyet’in de arasında bulunduğu çeşitli ülkelerin önde gelen gazetelerine yazdı

VLADİMİR PUTİN

ENERJİ KÜRESEL SORUN

Mayıs ayında Rusya’nın başkanlığında toplanacak G-8 zirvesinin ana ndem maddesini «enerji tekelleşmesi» oluşturuyor. Rusya Devlet Başkanı Putin’in, Cumhuriyet, The New York Times, Herald Tribune, Le Figaro, Le Soir, Asahi, Wall Street Journal, The Guardian ve Turkish Daily News’a özel hazırladığımakalede, Rusya’nın dünya enerji kaynaklarıyla ilgili sorunları G-8 zirvesinin ndemine taşıyacağıbelirtiliyor.

2006 yılıyla beraber Rusya, G-8 başkanlığında bayrağı devraldı. Bunun ne kadar ciddi bir çalışma ve yüksek bir sorumluluk anlamına geldiğini, gayet iyi anlıyoruz. Önümüz bizi bekleyen, sadece büyük çaplı örtsel çalışmalar değildir. Esas olan, bizim, bu yüksek yetki sahibi forumun çalışmalarının temel esaslarını hep beraber tartışmak ve belirlemektir. Bu forum, otuz yıldan fazla bir süredir dünya gelişiminin en önemli sorunlarının çözümüne yönelik yaklaşımların birbirleriyle uyumlu hale getirilmelerinin kilit mekanizmalarından biri olmuştur. Biz, G-8’deki ortaklarımıza, ç önemli konu üzerine odaklanmayı teklif ettik. Bunlar; küresel enerji venliği, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve eğitim konulandır. Bu öneriler, bütün ortaklarımızın takdir edeceklerini düşündüğümüz şu hedefe ulaşılmasına yöneliktir: İnsan hayatının, sadece bunkü değil, gelecek nesillerin de niteliği ve düzeyini yükseltmek.

Hiç şüphesiz, G-8’in ve uluslararası toplumun stratejik amaçlarından biri, venilir ve kapsamlı enerji venlik sistemlerinin yaratılmasıdır. nümüzde global enerji, toplumsal ve ekonomik gelişimin en önemli ve en gerçek itici cünü oluşturmaktadır. Tam da bu nedenden ötürü küresel enerji sorunu, gezegenimizdeki milyonlarca insanın refahını doğrudan etkilemektedir. Biz, Rusya’nın G-8 başkanlığı döneminde, sadece bu alandaki mevcut sorunların çözümünde temel yaklaşımlar geliştirmekle kalmayacak, aynı zamanda da uzun vadeli, üzerinde ulaşılmış ortak politikamızı da oluşturmak için çalışmaya kararlıyız. Global enerji tedarikine yönelik en büyük tehdit, hidrokarbon kökenli enerji kaynaklarının pazarındaki istikrarsızlıktır. Özellikle arz ve talep arasındaki uçurum, artmaya devam etmektedir.

Asya ülkelerinde enerji kaynaklarına yönelik talep artışı, ortadadır. Bu durum, sadece ekonomik konjonktürdeki değişikliklerden değil, aynı zamanda, siyaset ve venliğe ilişkin pek çok nedenden kaynaklanmaktadır. Bu alandaki sorunun çözülmesi için, bütün uluslararası toplumun koordinasyonlu çalışması gerekmektedir. Enerji global hale geldikçe, enerji venliğinin de küresel ortak bir sorun haline geldiğinin kabul edilmesi, dünyanın önde gelen ülkelerinin yeni yaklaşımlarının çıkış noktasını oluşturmaktadır.

ENERJİDE KADER BİRLİĞİ

Enerjide kader birliği; sorumlulukta, riskte ve faydada da kader birliği etmek anlamına geliyor. Biz, özellikle küresel enerji venliğini sağlama stratejisinin

oluşturulmasına özel bir önem vermekteyiz. Küresel enerji işbirliğinin taraflarının çıkarlarının uyumlulaştırılmasının dışında, geleneksel enerji kaynaklarının da dünya ekonomisine venli girişine yönelik pratik tedbirleri belirlemeli, aynı zamanda da, enerji tasarrufu programlan ve alternatif enerji kaynaklarının geliştirilmesi üzerinde de çalışmalıyız. Dengeli ve adil bir enerji sistemi, hiç şüphe yok ki, hem nümüzde, hem de gelecekte, dünya venliğinin temel teminatlarındandır. Gelecek nesiller için, çatışmalardan uzak durulmasını ve enerji venliğine yönelik yıkıcı rekabet biçimlerinden korunulmasını sağlayacak yeni bir dünya enerji yapısı oluşturmalıyız. Bu nedenle, medeni dünyanın etkin ‘enerji üsleri’ oluşturulmasına yönelik uzun erimli ortak yaklaşımlarının bulunması, son derece önemlidir. Bu bağlamda Rusya, G-8 ülkelerini ve uluslararası toplumu, yeni teknolojilerin geliştirilmesi konusuna odaklanmaya çağırmaktadır. Bu yönde bir çalışma, gelecekte, nümüzün enerji potansiyelinin tükendiği bir dönemde, enerji tedarikine yönelik teknolojik temellerin oluşturulması doğrultusunda bir ilk adım olacaktır.

ÇAĞDAŞ HİZMET SAĞLANMALI

Toplumsal ve ekonomik kalkınmadaki enerji yeterliliğinin sağlanması da, küresel enerji venliğinin sağlanması açısından yararlı bir gelişme olacaktır. G-8

grubu, geçtiğimiz yıl Gleneagles’taki zirvesinde, özellikle teknoloji yenilenmesi, enerji venliği ve çevrenin korunması konularında gelişmeyi hedefleyen bir eylem planını kabul ederek, bu yönde önemli bir adım atmıştı. Biz, G-8’in inisiyatiflerine, özellikle de Gleneagles’ta kabul edilen belgenin uygulamaya geçilmesinde G-8 üyesi olmayan ülkelerin, özellikle de gelişen ve hızla sanayileşen ülkelerin katılmalarını önemli görüyoruz. Enerji venliğinin, esas olarak sanayi alanında gelişmiş ülkelerin çıkarlarıyla ilişkili olduğuna ilişkin genel bir kanı mevcuttur. Ne var ki nümüzde dünyada 2 milyar insanın çağdaş enerji hizmetleri alamadıklarını görmemek mümkün değil. Dünyadaki pek çok kişiyse, elektrik enerjisinden bile yararlanma imkânına sahip değil. Medeniyetin nimetlerinden ve kazanimlarından yararlanma kapısı, bu insanlara kapalı durumda.

KÜRESEL FELAKET OLABİLİR

Enerji, yoksulluk sorununu tek başına çözen hususlardan biri olmayabilir. Bununla beraber, enerji kaynaklarında çekilen sıkıntı, ekonomik kalkınmayı engellerken, enerjinin rasyonel olmayan biçimlerde kullanılması da sadece yerel değil, küresel çapta ekonomik bir felakete yol açabilir. Son zamanlarda uzmanlar, yeni tarz enerji kaynaklarının daha etkin kullanılması yoluyla, gelişmekte olan ülkelerdeki enerji tüketiminin arttırılmasının yollarını tartışıyorlar. Bu noktada, G-8’in alternatif enerji tesisleri oluşturulması ve devreye sokulması konusundaki katkıları, ndeme gelmektedir. Genel olarak, hepimizin kabul etmesi gerekir ki, yoğun karşılıklı bağımlılıklar içindeki nümüz dünyasında ‘enerji egoizmi’ne kapılmak, bir çıkmaza girmek demektir. Bu nedenle, Rusya’nın enerji venliği konusundaki politikası, gayet katı ve değişmezdir. Gayet iyi biliyoruz ki, sadece az sayıda üyeye sahip en gelişmiş devletler grubunun öncelik ve çıkarlarına dayanan enerji bölüşümü, küresel gelişmenin amaçlarım cevap vermemektedir. Biz, bütün dünya toplumunun çıkarlarını hesaba katacak bir enerji venlik sisteminin oluşunu için çalışacağız. Bütün devletlerin venilir şekilde enerjiyi temin edebilmeleri için potansiyelin dengeli dağılımı yeterlidir; uluslararası işbirliği de bu yola gidilebilmesi için bütün imkânları sunmaktadır.

HASTALIKLARA KARŞI EYLEM PLANI

İnsanlık, bütün tarihi boyunca, kendi varlığına yönelik gerçek tehditle, yani bulaşıcı hastalıkların yayılmasıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Gelinen aşamanın, ümit verici olduğu görülüyor: Çiçek hastalığı temelli olarak ortadan kaldırılırken, çocuk felciyle mücadelede de en son aşamaya gelindi. Ne var ki, nümüzde AIDS, kuş gribi ve mikroplazma enfeksiyonu gibi yeni ve son derece tehlikeli hastalıklarla karşı karşıyayız. Bun, dünyadaki her üç ölümden biri, bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanmaktadır. Rusya, bu konuda, bulaşıcı hastalıklara karşı bir eylem planının kabul edilmesi de dahil olmak üzere, bu konudaki çabaların arttırılmasını talep etmektedir. G-8, bulaşıcı hastalıklarla mücadele gibi böylesi büyük tehditlere karşı kayıtsız kalamaz ve kalmamalıdır.

Farklı bölgelerde farklı yoğunluk derecelerindeki bulaşıcı hastalıklar, farklı toplumlardaki toplumsal ve ekonomik problemleri gözler önüne seren bir turnusol kâğıdı işlevi görmektedirler. Burada, başka bir temel nokta daha var: Yakın yıllarda dünyamız, giderek artan oranlarda depremler, sel baskınları ve tsunami gibi felaketlere maruz kalmaktadır. Bu felaketler, sadece toplumsal ve ekonomik yıkımlara neden olmakla kalmıyor; yıkımların en ağır sonucu, bulaşıcı hastalıkların yayılmasıdır ki bu, binlerce inanın ölümüne neden olmaktadır. Bulaşıcı hastalıklara karşı acil müdahalede bulunacak birleşik bir yapılanmanın oluşturulması da düşünülmelidir. Bu yapılanma, acil durumlara anında karşılık verebilecek gözleme, enformasyon ve bilimsel metodoloji bölümlerini de içine almalıdır. İnsani kriz olarak adlandırılan krizler, özellikle de askeri çatışmalara ait olanları, geniş çaplı pek çok salgın hastalığın temel nedenini oluşturuyor. Eminim ki G-8, bu alanda çok taraflı etkinlik oluşturulması çabalarına ivme kazandırılmasını ve böylesi acil durumlara karşı uluslararası çabaların oluşturulmasını sağlayacaktır.

EĞİTİM SORUNU

Eğitim alanındaki ortak görevimiz, özel bir dikkati gerektiriyor. Endüstri sonrası aşamaya geçmiş bir bilgi toplumunda eğitim, ndelik hayattaki başarının temel koşulu ve ekonomi kalkınmanın önemli unsurlarından biri haline geldi. Eğitim, aynı zamanda, gelişen toplumsal kimliğin, ahlaki değerlerin ve daha çlü bir demokrasinin en önemli unsurlarından biridir. Dahası, teknoloji geliştikçe emek pazarı, daha nitelikli uzmanları arıyor ve sonuç olarak, istenen eğitim düzeyi de giderek yükseliyor. Halen, dünyada pek çok millet ve bölge, en temel eğitim imkânlarından bile yoksun durumda. Biz, bunu, dünya toplumu için ciddi bir tehdit oluşturan gerçek bir ‘insani felaket’ olarak değerlendiriyoruz. Yaygın eğitimsizlik, medeniyetler arası çatışmayı, dini ve milli radikalliği körüklemek isteyenler için iyi bir zemin teşkil ediyor. Bu bağlamda, hem gelişmekte olan ülkelerde, hem de genel olarak tüm dünyada eğitim konusuna daha geniş ve sistematik bir yaklaşımla eğilmek gereklidir. Dünya nüfusunun artan hareketliliği ve göç şartlarında, farklı bir kültüre entegrasyon sorunu, özel bir önem taşıyor. Açıktır ki karşılıklı adaptasyonu sağlayan en önemli unsurlardan biri, eğitimdir. Rusya, bu konuda, uluslararası toplumun harekete geçirilmesine katkıda bulunmaya hazırdır.

TERÖRİZM

G-8’deki Rus başkanlığının ndemine aldığı bu üç konu dışında G-8, 2006’da uluslararası terörizm ve kitle imha silahlarının yayılması gibi konulara odaklanmaya devam edecektir. Grup, kalkınmakta olan ülkelere yardım, çevresel sorunlar, dünya ekonomisinin kritik meseleleri gibi konulara odaklanmayı sürdürecektir. Kuşkusuz, önceden olduğu gibi, özellikle Ortadoğu ve Irak’taki bölgesel çatışmaların çözülmesine ve Afganistan’a istikrar getirilmesine yönelik çabalarımız sürecek. Farkındayız ki G-8 ‘de tartışılan sorunların hepsine kapsamlı çözümler bulmak, bir tek başkanlıkta olabilecek bir şey değildir. Bununla beraber, G-8 grubu, zirveden zirveye, bu sorunlara yönelik daha iyi bir vizyon edinmekte ve ortak çabalarla, en uygulanabilir sonuçlan bulmaya çalışmaktadır. Rusya, bu konuda daha ileri gelişme için aktif katkıda bulunmaya hazırdır. Devam ve evrim: Bu sözcükler, Rusya Başkanlığı’nın ortaya koyduğu düsturdur.